Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Avrupa Birliği‘nin en kapsamlı araştırma ve inovasyon programlarından biri olan Ufuk Avrupa kapsamında yeni bir başarıya daha imza attı. CLIMACARE: Climate-Resilient Adaptive Environments for Urban Health and Social Equity başlıklı proje, HORIZON-MISS-2025-01-CLIMA-04 çağrısı altında İnovasyon Aksiyonu olarak desteklenmeye hak kazandı.
Projenin Amacı ve Kapsamı
GTÜ İşletme Fakültesi İktisat Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Halit Yanıkkaya, Dr. Öğr. Üyesi Hande Barlın, Doç. Dr. Abdullah Altun ve Dr. Öğr. Üyesi Pınar Tat’ın katkılarıyla hazırlanan proje, 10 ülkeden 28 ortakla ve yaklaşık 10 milyon avro bütçeyle yürütülmektedir. Proje, Avrupa Birliği’nin İklim Değişikliğine Uyum Misyonu hedeflerine doğrudan katkı sağlamaktadır.
CLIMACARE, şehirlerde giderek artan aşırı sıcaklık riskine karşı sağlık ve sosyal adalet temelli çözümler geliştirmeyi hedefliyor. Özellikle yaşlılar, düşük gelir grupları ve kırılgan mahallelerde yaşayan bireyler için sağlık ve yaşam kalitesi risklerini dikkate alan proje, iklim uyumunu çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır.
Disiplinlerarası Yaklaşım ve Uygulama Alanları
Çok Aktörlü İş Birliği
CLIMACARE; sosyal bilimler, mühendislik, mimarlık, sağlık bilimleri ve şehir planlama gibi farklı disiplinlerden uzmanlıkları bütüncül bir çerçevede bir araya getiriyor. Bu sayede, teknik altyapı çözümleri ile sosyal kırılganlık analizleri entegre biçimde ele alınabiliyor.
Demonstrasyon Şehirleri ve Yenilikçi Çözümler
Proje, Sultanbeyli (İstanbul), Atina, Pecs, Sevilla ve Alba Iulia olmak üzere beş şehirde uygulanacak. Kamusal alanların doğa temelli çözümlerle yeniden tasarlanması, binalarda pasif soğutma uygulamaları ve yerel kurumsal hazırlığın güçlendirilmesi temel hedefler arasında yer alıyor. Ayrıca, Dijital Isı Hazırlık Paketi gibi yenilikçi araçlar devreye alınacak ve geliştirilen çözümlerin belediye bütçelerine entegre edilmesine yönelik finansman modelleri oluşturulacaktır.
Bilimsel Değerlendirme ve Sürdürülebilirlik
GTÜ ekibi liderliğinde yürütülecek kontrollü deney tasarımı ile müdahalelerin sağlık etkileri, davranışsal değişimler ve sosyal adalet boyutları bilimsel olarak ölçülecek. Projede, Yapabilirlik Yaklaşımı, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri ve çok düzeyli yönetişim kavramları ön plana çıkarılarak iklim uyumunun yalnızca teknik bir süreç olmadığı, toplumsal ve kurumsal kapasiteyi de güçlendiren yapısal bir dönüşüm olduğu vurgulanmaktadır.
Konsorsiyum Yapısı ve Katılımcı Kurumlar
Proje, üniversiteler, belediyeler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının dahil olduğu çok aktörlü ve disiplinlerarası bir konsorsiyum tarafından yürütülmektedir. Çok Aktörlü Isı Dayanıklılığı Görev Güçleri sayesinde, alınan önlemler şehir politikalarına entegre edilecek ve başarılı uygulamalar Oppeano, Southampton ve Lower Hutt-Wellington gibi replikasyon şehirlerinde yaygınlaştırılacaktır.
Türkiye’den GTÜ, Sultanbeyli Belediyesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, DE Sürdürülebilir Enerji ve İnşaat Sanayi Tic. Ltd. ve Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği gibi kurumlar da projede yer almaktadır.
Sonuç
CLIMACARE, şehirlerin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı, sağlıklı ve sosyal açıdan adil bir yapıya kavuşmasını amaçlayan öncü bir Avrupa inisiyatifidir. Proje, kentlerin geleceğini sürdürülebilir ve kapsayıcı bir şekilde yeniden şekillendirmeyi hedeflemektedir.



